ፒቢቲ ባንዴጅ ምስ መድሃኒታት ብኸመይ ይራኸብ?

ከም ልዑል ጥንካረ፣ ጽቡቕ ተጣጣዕነትን ርስሓት - ናይ ምውጥዋጥ ዓቕምን ዝኣመሰሉ ብሉጻት ባህርያቶም ዝፍለጡ ፒቢቲ ፋስ ኣብ ዓውዲ ሕክምና ብሰፊሑ ይጥቀሙ። ከም ኣቕራቢ ፋስ ፒቢቲ መጠን፡ እዞም ፋስ ምስ መድሃኒታት ብኸመይ ከም ዝራኸቡ ብዙሕ ግዜ ሕቶታት ይመጸኒ። ኣብዚ ብሎግ፡ ዝተፈላለየ መዳያት ናይዚ ምትእስሳር ክንድህስስ ኢና።

1. ምርዳእ ፒቢቲ ባንዴጅ

ፒቢቲ ወይ ፖሊቡቲሊን ቴረፍታሌት፡ ስነ-ጥበባዊ ፖሊመር እዩ። ፒቢቲ ፋስ ካብዚ ንብረት ዝስራሕ ኮይኑ፡ ንዝተጎድአ ወይ ዝተጎድአ ክፍሊ ኣካላት ደገፍ፡ ምጽቃጥን መከላኸልን ንምሃብ ዝተዳለወ እዩ። ኣብ ሕክምና ኣካላት፡ ስፖርታዊ ሕክምናን ክንክን ቁስልን ልሙድ እዩ። እቲ ፍሉይ ኣቃውማ ፒቢቲ ፋስ ምስ ቅርጺ ኣካላት ጽቡቕ ጌሩ ክሰማምዑ የኽእሎም፣ እዚ ድማ ንዑደት ደም ከይገደበ ጽቡቕ ምትእስሳር ይህብ።

2. ኣገባባት ምትእስሳር

2.1 ምምጣጥን ምፍናው መድሃኒታት

ሓደ ካብቲ ቀንዲ መገድታት ፒቢቲ ፋስ ምስ መድሃኒታት ዝራኸበሉ መንገዲ ምምጣጥን ምፍናውን እዩ። ገለ መድሃኒታት ኣብ ጽሕጊ ናይቲ ፒቢቲ ፋስ ክውሓጡ ይኽእሉ። ንኣብነት ኣብ ጉዳይ እዋናዊ መድሃኒታት ከም ጸረ-ባክተርያ ክሬማት ወይ ጸረ - ነድሪ ጀል፡ እቲ ፋስ ከም መኽዘን ኮይኑ ክሰርሕ ይኽእል። እቲ ስሉጥ ኣቃውማ ናይቲ ፒቢቲ ፋስ ነቲ መድሃኒት ክምጠጥን ድሕሪኡ ቀስ ኢሉ ምስ ግዜ ክለቅቕን የኽእሎ። እዚ ድማ ቀጻሊ ጽልዋ ናይቲ መድሃኒት ኣብቲ ቁስሊ ወይ ኣብቲ ዝተጎድአ ቦታ ክህብ ይኽእል።

ሓደ መጽናዕቲ [1] ከም ዘመልክቶ፡ ፒቢቲ ፋስ ብጸረ-ባክተርያ ወኪል ክጥለቕ ከሎ፡ ክሳብ 24 ሰዓታት ትሑት - ደረጃ ምፍናው ናይቲ ወኪል ክሕሉ ይኽእል። እዚ ቀስ ኢሉ ዝፍኖ እዚ ንከባቢ ቁስሊ ጽሩይ ንኽኸውን ስለ ዝሕግዝን ንሓደጋ ረኽሲ ስለ ዝቕንሶን ጠቓሚ እዩ።

2.2 ኣካላዊ ምትእስሳር

ፒቢቲ ፋስ ምስ መድሃኒታት ብኣካል እውን ክራኸብ ይኽእል። ቅርጽን ኣቃውማን ናይቲ ፋስ፡ እቲ መድሃኒት ኣብ ቆርበት ብኸመይ ከም ዝዝርጋሕን ከም ዝጣበቕን ክጸልዎ ይኽእል። ንኣብነት፡ እቲ ልሙጽ ገጽ ናይ ፒቢቲ ፋስ፡ ፈሳሲ መድሃኒት ብማዕረ ክዝርጋሕ ከኽእል ክኸውን ከሎ፡ ተጣጣዕነት ናይቲ ፋስ ድማ እቲ መድሃኒት ንነዊሕ እዋን ምስ ቆርበት ከም ዝራኸብ ከረጋግጽ ይኽእል።

ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት፡ እቲ ፋስ ከም መከላኸሊ ዀይኑ፡ እቲ መድሃኒት ቀልጢፉ ንኸይድረዝ ወይ ከይሕጸብ ይኽልክል። እዚ ብፍላይ ነቶም ውጽኢታዊ ንኽኾኑ ንዝተወሰነ እዋን ምስ ቆርበት ክራኸቡ ዘለዎም መድሃኒታት ኣገዳሲ እዩ።

2.3 ምትእስሳር ኬሚካላት

ኣብ መንጎ ፒቢቲ ፋስን መድሃኒታትን ዘሎ ናይ ኬሚካላዊ ምትእስሳር ኣብ ግምት ምእታው ወሳኒ እዩ። ገለ መድሃኒታት ምስቲ ፒቢቲ ዝበሃል ንብረት ምላሽ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም፣ እዚ ድማ ኣብ ባህርያት ናይቲ ፋስ ወይ ናይቲ መድሃኒት ለውጢ ከምጽእ ይኽእል። ንኣብነት ኣብ መድሃኒታት ዝርከቡ ብርቱዓት ኣሲዳት ወይ ኣልካላይስ፡ ነቲ ፒቢቲ ፋስ ምብስባስ ብምግባር፡ ሓይሉን ውጽኢታውነቱን ክቕንሱ ይኽእሉ።

ቅድሚ ምስ ሓደ ፍሉይ መድሃኒት ፒቢቲ ፋስ ምጥቃምካ፡ ናይ ምትእስሳር መርመራ ምግባር ይምከር። እዚ ድማ ውሑድ መጠን ናይቲ መድሃኒት ኣብ ንእሽቶ ቁራጽ ናይቲ ፋስ ምልካይን ኣብ ውሽጢ ዝተወሰነ ግዜ ዝኾነ ለውጢ ሕብሪ፡ ቅርጺ ወይ ሓይሊ ምዕዛብን ከጠቓልል ይኽእል።

3. ጽልዋ ኣብ ውጽኢታዊነት መድሃኒት

3.1 ኣወንታዊ ጽልዋ

ኣብ መንጎ ፒቢቲ ፋስን መድሃኒታትን ዘሎ ምትእስሳር ኣብ ውጽኢታዊነት መድሃኒት ኣወንታዊ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፡ እቲ ቀስ ኢሉ - ዝፍኖ ኣገባብ ናይቲ ፋስ፡ ቀጻሊ ቀረብ ናይቲ መድሃኒት ናብቲ ዝተጎድአ ቦታ ከረጋግጽ ይኽእል። እዚ ድማ ነቲ ፍወሳዊ ውጽኢት ናይቲ መድሃኒት ከዕብዮ ይኽእል እዩ፣ ብፍላይ ንሕዱር ኩነታት ወይ ንነዊሕ - ግዜ ሕክምና ዘድልዮም ቁስሊ።

ንኣብነት ኣብ ምፍዋስ ነድሪ መላግቦ፡ ብጸረ - ነድሪ መድሃኒት ዝተጠልቀየ ፒቢቲ ፋስ፡ ነቲ ነድሪ ዘለዎ መላግቦ ቀዋሚ መጠን ናይቲ መድሃኒት ክህብ ይኽእል፡ እዚ ድማ ቃንዛን ሕበጥን ካብቲ ብዘይ ፋስ ብሓደ ግዜ ምጥቃም መድሃኒት ብዝያዳ ውጽኢታዊ መንገዲ ክቕንስ ይኽእል።

3.2 ኣሉታዊ ጽልዋ

ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ውጽኢታዊነት መድሃኒት ኣሉታዊ ጽልዋታት ክህሉ ይኽእል። እቲ ፋስ ምስቲ መድሃኒት ብኬሚካል ዘይቃዶ እንተኾይኑ፡ ንውጽኢታዊነት ናይቲ መድሃኒት ከጉድሎ ይኽእል። ንኣብነት እቲ ፋስ ነቲ መድሃኒት ኣዝዩ ሓያል እንተወሓጦን ብግቡእ እንተዘይፈቲሑዎን፡ ምትእኽኻብ ናይቲ መድሃኒት ኣብቲ ዝሰርሓሉ ቦታ ካብቲ ዝድለ ንታሕቲ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ እዚ ድማ ትሕቲ - ምቹእ ውጽኢት ሕክምና ይመርሕ።

4. ንዝተፈላለዩ ዓይነታት መድሃኒታት ኣብ ግምት ዘእተወ

4.1 እዋናዊ መድሃኒታት

ከም ክሬም፡ ቅብኣትን ጀልን ዝኣመሰሉ ንእዋናዊ መድሃኒታት ምስ ፒቢቲ ፋስ ተደሚሮም ምጥቃም ልሙድ እዩ። ንእዋናዊ መድሃኒት ኣብ እትለኽየሉ እዋን፡ ቅድሚ ምልካይ እቲ ፋስ ጽሩይን ደረቕን ምዃኑ ምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ። እቲ መድሃኒት ኣብ ቆርበት ብማዕረ ክዝርጋሕ ኣለዎ፣ ድሕሪኡ እቲ ፋስ ብጥንቃቐ ኣብ ዙርያ እቲ ዝተጎድአ ቦታ ክጥቕለል ኣለዎ።

ነቲ ፋስ ንምቕያር ዝወሃብ መምርሒ ምኽታል እውን ኣገዳሲ እዩ። እቲ ፋስ በቲ መድሃኒት እንተጸጊቡ ወይ ድማ ተጣጣዕነቱ ክስእን እንተጀሚሩ፡ ውጽኢታዊነት ናይቲ ሕክምና ንምዕቃብ ክቕየር ኣለዎ።

4.2 ኣፋዊ መድሃኒታት

ዋላ እኳ ፒቢቲ ፋስ ብቐጥታ ምስ ኣፋዊ መድሃኒታት እንተዘይተራኸበ፡ ብተዘዋዋሪ ግን ንሓፈሻዊ መስርሕ ሕክምና ክጸልዎ ይኽእል። ንኣብነት ሓደ ሕሙም ንሓደ ኩነታት ብኣፍ ዝውሰድ እንተኾይኑን ንደገፍ ወይ ንምጽቃጥ ፒቢቲ ፋስ እውን ዝጥቀም እንተኾይኑን፡ እቲ ፋስ ምቾትን ምንቅስቓስን ናይቲ ሕሙም ንምምሕያሽ ክሕግዝ ይኽእል እዩ፡ እዚ ድማ ብግዲኡ ነቲ ሕሙም ምስቲ ናይ ኣፍ መድሃኒት ስርዓት ምትእስሳር ከዕብዮ ይኽእል።

4.3 ብመርፍእ ዝውሰዱ መድሃኒታት

ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት፡ ፒቢቲ ፋስ ምስ ብመርፍእ ዝውሰዱ መድሃኒታት ተተሓሒዙ ክጥቀሙ ይኽእሉ። ንኣብነት ድሕሪ መርፍእ፡ ፒቢቲ ፋስ ተጠቒምካ ኣብቲ መርፍእ ዝተወግአሉ ቦታ ልኡም ጸቕጢ ብምግባር፡ ንሓደጋ ምፍሳስ ደምን ምብስባስን ይንኪ። ይኹን እምበር እቲ ፋስ ኣብ ምምጣጥ ወይ ምክፍፋል ናይቲ ብመርፍእ ዝውሃብ መድሃኒት ዕንቅፋት ከምዘይገብር ምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ።

5. መጽናዕቲ ፍጻመታት

5.1 ምሕዋይ ቁስሊ

ኣብ ሓደ ክሊኒካዊ መጽናዕቲ [2]፡ ሕዱር ቁስሊ ዘለዎም ሕሙማት፡ ብናይ ዕብየት - ረቛሒ - ዝተመርኮሰ መድሃኒት ዝተጠልቀየ ፒቢቲ ፋስ ተሓኪሞም። እቲ ውጽኢት ከም ዘመልክቶ፡ ውህደት ናይቲ ፋስን መድሃኒትን ምስቲ መድሃኒት ጥራይ ምጥቃም ክነጻጸር እንከሎ፡ ንመስርሕ ምሕዋይ ቁስሊ - ብዓቢኡ ከም ዘቀላጥፎ ይሕብር። እቲ ፋስ ኣብቲ ቁስሊ ቦታ ርጥብ ዝበለ ሃዋህው ንኽህሉ ሓጊዙን ቀጻሊ ምፍናው ናይቲ ዕብየት ረቛሒ ብምሃብን ምብዛሕ ዋህዮታትን ጽገና ቲሹን የደንፍዕ ነይሩ።

5.2 ስፖርታዊ መጉዳእቲ

ኣብ ስፖርታዊ ሕክምና፡ ፒቢቲ ፋስ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ቃንዛ - ዘቃልሉ መድሃኒታት ተደሚሩ ይጥቀሙ። ንኣብነት፡ ቁርጭምጭሚቶም ዝተጨፍለቐ ስፖርተኛታት፡ ምስቲ ኣብ እዋኑ ዝውሰድ መቐነሲ ቃንዛ፡ ፒቢቲ ፋስ ክጥቀሙ ይኽእሉ። እቲ ፋስ ነቲ ዝተጎድአ መላግቦ ደገፍ ክህብ እንከሎ፡ እቲ መድሃኒት ድማ ቃንዛ ንምንካይ ይሕግዝ። እዚ ውህደት እዚ ነቲ ኣትሌት ናይ ምሕዋይ ግዜ ከም ዘመሓይሽን ኣቐዲሙ ናብ ስፖርታዊ ንጥፈታት ንኽምለስ ከም ዘኽእልን ተረጋጊጹ ኣሎ።

6. መደምደምታ

ኣብ መደምደምታ፡ ኣብ መንጎ ፒቢቲ ፋስን መድሃኒታትን ዘሎ ምትእስሳር ዝተሓላለኸ ግን ከኣ ኣገዳሲ መዳይ ሕክምናዊ ሕክምና እዩ። እዞም ክልተ ባእታታት ብኸመይ ከም ዝራኸቡ ምርዳእ፡ ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕናን ሕሙማትን ብዛዕባ ኣማራጺታት ሕክምና ዝያዳ ብግቡእ ዝተሰነየ ውሳነታት ንኽወስዱ ክሕግዞም ይኽእል።

ከም ኣቕራቢ ፋንዴጅ ፒቢቲ መጠን፡ ምስ ሰፊሕ ዝርዝር መድሃኒታት ዝሰማማዕ ልዑል - ጽሬት ዘለዎ ፋስ ንምቕራብ ቃል ኣቲና ኣለና። ፋስታትና ውጽኢታዊነት መድሃኒታት ንምዕባይን ውጽኢት ሕሙማት ንምምሕያሽን ዝተዳለዉ እዮም። ብዛዕባ ፒቢቲ ፋስታትና ዝያዳ ክትፈልጡ ምስ እትደልዩ ወይ ብዛዕባ ምስ መድሃኒታት ዘለዎም ርክብ ዝኾነ ሕቶታት እንተሃልዩኩም፡ በጃኹም ናጻ ኴንኩም [ፍሉይ ድሌታትኩም ንምዝታይ ምሳና ዕላል ኣበግሱ]። ንሕክምናዊ ጠለባትኩም ዝበለጸ ፍታሕ ንምርካብ ክንሕግዘኩም ኢና ኣብዚ ዘለና።

ብዛዕባ ፈተነ ፍርያትናን ምርግጋጽ ጽሬትናን ዝያዳ ንምፍላጥ፡ ክትበጽሑ ትኽእሉ ኢኹም።4-ፈተነታትdfgsdfg.

መወከሲታት

[1] ስሚዝ፡ ጀይን ካልኦትን. "ቀጻሊ ምፍናው ጸረ-ባክተርያ መሳርሒታት ካብ ፒቢቲ ፋስ"። ጆርናል ምርምር ሕክምናዊ ንብረት፣ 20XX፣ XX(XX)፣ XX - XX.
[2] ጆንሰን፡ ኤም. "ብናይ ዕብየት ረቛሒታት ዝተጠልቀየ ፒቢቲ ፋስ ምሕዋይ ቁስሊ ምዕባይ።" ጆርናል ክንክን ቁስሊ፣ 20XX፣ XX(XX)፣ XX - XX.