ቅልጽም ባንዴራ ንዑደት ደም ክድርት ይኽእል ድዩ?

ናይ ቅልጽም ፋስ ንዑደት ደም ክድርት ይኽእል ድዩ? ከም ኣቕራቢ ፋስ ቅልጽም ብዙሕ ዝሕተተኒ ሕቶ እዩ። ብፍላይ ኣብ ዋሕዚ ደም ዘለዎም ጽልዋ ክመጽእ ከሎ፡ ውሽጣውን ደጋውን መሸፈኒ ቅልጽም ምርዳእ ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ብዓይነይ ርእየዮ እየ። ስለዚ፡ ትኽ ኢልና ንጥሕል እሞ ነዚ ኣርእስቲ ብዝርዝር ንመርምሮ።

መጀመርታ፡ ፋስ ኣብ ቅልጽም ንብዙሕ ዕላማታት ከም ዘገልግል ምፍላጥ ወሳኒ እዩ። ንመከላኸሊ ቁስሊ፡ ደገፍ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ንምጽቃጥ ከይተረፈ ይጥቀሙ። ብትኽክል ምስ ዝለኽዩ ኣብ መስርሕ ሕውየት ዓቢ ሓገዝ ክኾኑ ይኽእሉ። እቲ ዝሕዝ ግን እንሆ፡ ኣዝዮም እንተተጠርኒፎም፡ ብሓቂ ንዑደት ደም ክድርቱ ይኽእሉ።

ዑደት ደም ኣብ ኣካላትና ከም ስርዓተ ጽርግያ እዩ። ኦክስጅንን መኣዛታትን ብሰራውር ደምና ኣቢሉ ናብ ኩሉ ክፍሊ ኣካላትና ይመሓላለፍ። ናይ ቅልጽም ፋስ ኣዝዩ ኣጽኒዑ ምስ ዝጥቕለል፡ ኣብቲ ጽርግያ ጽርግያ ምዕጻው ከም ዝግበር እዩ። እቲ ደም ብናጽነት ክውሕዝ ኣይክእልን እዩ፣ እዚ ድማ ምሉእ ብምሉእ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል።

ሓደ ካብቲ ርኡይ ምልክታት ፋስ ንዑደት ደም ይድርቶ ከምዘሎ ዘርኢ ለውጢ ሕብሪ ቆርበት እዩ። ኣብ ትሕቲ እቲ ፋስ ዘሎ ቆርበት ፍሕሽው ወይ ሰማያዊ እንተኾይኑ ቀይሕ ባንዴራ እዩ። እዚ ዝኸውን ድማ እኹል ኦክስጅን-ሃብታም ደም ናብቲ ከባቢ ስለዘይበጽሕ እዩ። እቲ ከባቢ ክትትንክፎ ከለኻ ዝሑል ከም ዝስምዓካ እውን ከተስተብህል ትኽእል ኢኻ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ዋሕዚ ደም ዘይምህላው ማለት ውሑድ ሙቐት ናብ ቆርበት ይመሓላለፍ ኣሎ ማለት እዩ።

ካልእ ምልክት ድማ ምድናስ ወይ ምውጥዋጥ እዩ። ዑደት ደም ምስ ዝድረት፡ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ነርቭታት ብግቡእ ክሰርሑ ኣይክእሉን እዮም። እዚ ድማ ናይ ፒን-ን-መርፍእን ስምዒት ወይ ውን ምሉእ ምድናስ ከስዕብ ይኽእል። ንስኻ ወይ ትፈልጦ ሰብ ነዚ ምልክታት እንተ ኣጋጢሙካ፡ ነቲ ፋስ ብኡንብኡ ምፍታሕ ኣገዳሲ እዩ።

ግን ፋስ ብመጀመርታ ኣዝዩ ጽኑዕ እንተኾይኑ ብኸመይ ትፈልጥ? ጽቡቕ፡ ኩሉ ቅኑዕ ሚዛን ምርካብ እዩ። ፋስ ደገፍን መከላኸልን ንኽህብ እኹል ጽቡቕ ክኸውን ኣለዎ፣ ግን ከኣ ዋሕዚ ደም ክሳብ ዝቖርጽ ኣዝዩ ጽኑዕ ክኸውን የብሉን። ኣጻብዕቲ ኣብ ትሕቲ እቲ ፋስ ብዘይ ብዙሕ ተጻዋርነት ክትስሕብ ክትክእል ኣለካ። እንተዘይክኢልካ ምናልባት ኣዝዩ ስጡም ክኸውን ይኽእል እዩ።

ሕጂ፡ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዓይነታት መሸፈኒ ቅልጽምን ንዑደት ደም ብኸመይ ክጸልዎ ከም ዝኽእልን ንዛረብ። ኤላስቲክ ፋስ ኣሎ፣ እዚ ድማ ዝዝርጋሕን ብዙሕ ደገፍ ክህብ ዝኽእልን እዩ። እዚኦም ንመጉዳእቲን ምውጥዋጥን ብሉጻት እዮም፡ እንተኾነ ግን ኣዝዮም ኣጽኒዖም እንተተጠቕሊሎም፡ ንዋሕዚ ደም ብቐሊሉ ክድርቱ ይኽእሉ። ብድሕሪኡ ዘይ-ኤላስቲክ ፋስ ኣለዉ፣ እዚኦም ድማ ዝያዳ ተሪር እዮም። እዚኦም መብዛሕትኡ ግዜ ንዘይምንቅስቓስ ስብራት ይጥቀሙ። ክንድኡ እኳ እንተዘይተዘርግሑ፡ ኣዝዩ ኣጽኒዖም እንተተለኺዮም ግን ጸገም ከስዕቡ ይኽእሉ።

ከም ኣቕራቢ ፋስ ናይ ቅልጽም መጠን፡ ኩሉ ግዜ ፋስ ኣብ እትለኽየሉ እዋን ነቲ መምርሒታት ብጥንቃቐ ክትክተሎ እላቦ። ነቲ መጉዳእቲ ትኽክለኛ ዓይነት ፋስ ትጥቀም ከምዘለኻን ብትኽክል ትጠቕልሎ ከምዘለኻን ኣረጋግጽ። ርግጸኛ እንተዘይኮንካ ኩሉ ግዜ ንበዓል ሞያ ክንክን ጥዕና ምውካስ ጽቡቕ ሓሳብ እዩ።

ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ኣብ ትሕቲ እቲ ፋስ ዘሎ ቦታ ብቐጻሊ ምክትታል ኣገዳሲ እዩ። ዝኾነ ምልክታት ድሩት ዑደት ደም፡ ከም ለውጢ ሕብሪ ቆርበት፡ ሙቐት ወይ ስምዒት እንተሃልዩ መርምሩ። ዘይተለምደ ነገር እንተ ኣስተብሂልካ፡ ብኡንብኡ ስጕምቲ ውሰድ።

ሕጂ፡ እዚ ኩሉ ቁሩብ ዘፍርሕ ከም ዝመስል እፈልጥ እየ፡ ግን ኣይትጨነቑ። ብሓፈሻ ናይ ቅልጽም ፋስ ብትኽክል ምስ ዝጥቀመሉ ውሑስን ውጽኢታውን እዩ። ከም ኣቕራቢ መጠን ድማ ቅኑዕ ምርጫታት ክትገብሩ ክሕግዘኩም እየ ኣብዚ ዘለኹ። ንሕና ንዑደት ደም ከይገደበ ትኽክለኛ መጠን ደገፍን መከላኸልን ንምሃብ ዝተዳለወ ሰፊሕ ዝርዝር ልዑል-ጽሬት ዘለዎም ናይ ቅልጽም ፋስ ንህብ።

ንውልቃዊ ረብሓ ይኹን ንንግድኹም ኣብ ዕዳጋ ንመሸፈኒ ቅልጽም እንተሃሊኹም፡ ሸፊንናኩም ኣለና። ፋስ ናትና ካብ ላዕለዋይ-ፅሬት ዘለዎም ንብረታት ዝተሰርሑ ኮይኖም ንዘድልየኩም ንምምላእ ብዝተፈላለየ ዓቐንን ቅዲን ይርከቡ። ከምኡ ውን ዝኾነ ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ወይ ምኽሪ ምስ እትደልዩ፡ ጉጅለ ክኢላታትና ኩሉ ግዜ ኣብዚ ክትሕግዙ ትኽእሉ ኢኹም።

ብዛዕባ ፍርያትና ዝያዳ ንምፍላጥን ገለ ካብቲ ዝገበርናዮ ፈተነታት ንምርኣይን፡ ነዚ ሊንክ ክትከታተሉ ትኽእሉ ኢኹም፤4-ፈተነታትdfgsdfg. ገለ ብሉጽ ሓበሬታ ኣለዎ፡ እዚ ድማ ብግቡእ ዝተሰነየ ውሳነ ክትወስድ ክሕግዘካ ይኽእል።

ስለዚ፡ ናይ ቅልጽምና ፋስ ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ፡ ኢድኩም ካብ ምዝርጋሕ ድሕር ኣይትበሉ። ኩሉ ግዜ ዕላል ብምግባርን ፍሉይ ጠለባትኩም ንምዝታይን ሕጉሳት ኢና። ንእሽቶ ትካል ፋስ ክትእክብ ትደሊ ትኹን ወይ ድማ ዘተኣማምን ፍታሕ ዘድልየካ ውልቀሰብ፡ ክንሕግዘካ ኣብዚ ኣለና።

ኣብ መደምደምታ፡ ፋስ ቅልጽም ኣዝዩ ኣጽኒዑ እንተተለኺዩ ንዑደት ደም ክድርቶ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፡ እዚ ግን ብግቡእ ምጥቃምን ምክትታልን ብቐሊሉ ክውገድ ይኽእል። ትኽክለኛ ፋስ ብምምራጽን ብትኽክል ብምጥቃምን፡ ኣብ ዋሕዚ ደምካ ዝኾነ ኣሉታዊ ጽልዋ ከይገበረ ዘድልየካ ደገፍን መከላኸልን ትረክብ ከምዘለኻ ከተረጋግጽ ትኽእል።

መወከሲታት

• ናይ ሕክምና መምሃሪ መጽሓፍቲ ብዛዕባ ክንክን ቁስልን ምፍሳስን
• ምጽቃጥ ፋስ ኣብ ዑደት ደም ዘለዎ ጽልዋ ዝምልከት መጽናዕታዊ መጽናዕቲ