ኣብ መንጎ ዶዴሲልፊኖልን ካልኦት ኣልኪልፊኖላትን እንታይ ተመሳሳልነት ኣለዎ?

ኣልኪልፊኖላት ኣብ ዝተፈላለዩ ኢንዱስትሪታት ሰፊሕ - ኣጠቓቕማ ዝረኸቡ ጉጅለ ኦርጋኒክ ውህደታት እዮም። ከም ኣቕራቢ ዶዴሲልፌኖል መጠን፡ ንባህርያቱ ብቐረባ ከጽንዕን ምስ ካልኦት ኣልኪልፊኖላት ከነጻጽሮን ዕድል ረኺበ ኣለኹ። ኣብዚ ብሎግ፡ ኣብ መንጎ ዶዴሲልፌኖልን ካልኦት ኣልኪልፊኖላትን ዘሎ ተመሳሳልነት ክድህስስ እየ።

ኬሚካላዊ ኣቃውማ

ዶዴሲልፌኖል ሓዊሱ ኣልኪልፊኖላት መሰረታዊ ኬሚካላዊ ኣቃውማ ኣለዎም። ብፊኖል ቀለቤት ዝቖሙ ኮይኖም፡ እዚ ድማ ሃይድሮክሲል ጉጅለ (-OH) ዝተተሓሓዘ ቤንዚን ቀለቤት እዩ። ሓደ ኣልኪልፊኖል ካብ ካልእ ዝፈልዮ ምስቲ ፊኖል ቀለቤት ዝተተሓሓዘ ኣልኪል ጉጅለ እዩ። ንዶዴሲልፌኖል፡ እቲ ኣልኪል ጉጅለ ዶዴሲል ሰንሰለት ኮይኑ፡ ዓሰርተው ክልተ ኣቶማት ካርቦን ዝሓዘ እዩ። ካልኦት ኣልኪልፊኖላት ዝሓጸረ ወይ ዝነውሐ ኣልኪል ሰንሰለት ክህልዎም ይኽእል እዩ፣ ከም ኦክቲልፊኖል (ሸሞንተ ኣቶማት ካርቦን ዘለዎ ኦክቲል ሰንሰለት ዘለዎ) ወይ ኖኒልፊኖል (ትሽዓተ ኣቶማት ካርቦን ዘለዎ ኖኒል ሰንሰለት ዘለዎ)።

ኣብ ኩሎም ኣልኪልፊኖላት ዝርከብ ቀለቤት ፊኖል ገለ ልሙዳት ኬሚካላዊ ባህርያት ይህቦም። ኣብ ቀለቤት ፊኖል ዘሎ ጉጅለ ሃይድሮክሲል ኣብ ምትእስሳር ሃይድሮጅን ክሳተፍ ይኽእል። እዚ ናይ ሃይድሮጅን - ናይ ምትእስሳር ዓቕሚ ኣብ ፖላር መፍትሒታት ዘለዎም ምፍሳስን ምስ ካልኦት ሞለኪዩላት ዘለዎም ርክብን ይጸልዎ። ንኣብነት ኣልኪልፊኖላት ብመጠኑ ምስ ሞለኪዩላት ማይ ናይ ሃይድሮጅን ምትእስሳር ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም፣ እዚ ድማ ኣብ ማይ ድሩት ምፍሳስ ንኽህልዎም ኣበርክቶ ይገብር። ኩሎም ኣልኪልፊኖላት፡ ዶዴሲልፌኖል ሓዊስካ፡ ምስ ማይ ክነጻጸሩ ከለዉ፡ ብሰንኪ ዘይ - ፖላር ባህሪ ናይቲ ኣልካይል ሰንሰለትን ብተዛማዲ ድኹም ናይ ሃይድሮጅን - ምትእስሳር ምትእስሳርን ምስ ማይ ክነጻጸሩ ከለዉ፡ ኣብ ከም ኣልኮላዊ መስተታትን ኤተርን ዝኣመሰሉ ብዝበለጸ ናይ ምፍሳስ ዝንባለ የርእዩ።

ኣካላዊ ባህርያት

ምፍሳስ

ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ናይ ዶዴሲልፊኖል ናይ ምፍሳስ ባህሪ ምስ ካልኦት ኣልኪልፊኖል ዝመሳሰል እዩ። ኩሎም ኣብ ሞለኪዩላቶም ውህደት ፖላር (ጉጅለ ፊኖል)ን ዘይ - ፖላር (ጉጅለ ኣልኪል)ን ኣለዎም። ብሓፈሻ ንውሓት ናይቲ ኣልኪል ሰንሰለት እናወሰኸ ምስ ከደ ኣብ ማይ ዘሎ ምፍሳስ ይንኪ። ዶዴሲልፌኖል ብተዛማዲ ነዊሕ ዶዴሲል ሰንሰለቱ ምስ ሓጸርቲ - ሰንሰለት ዘለዎም ኣልኪልፊኖላት ከም ኦክቲልፊኖል ክነጻጸር እንከሎ ኣብ ማይ ዝወሓደ ምፍሳስ ኣለዎ። ይኹን እምበር ኩሎም ኣብ ዘይ - ፖላር ወይ ማእከላይ ፖላር ኦርጋኒክ መፍትሒታት ዝያዳ ዝፈስሱ ሓፈሻዊ ዝንባለ ይኽተሉ። እዚ ናይ ምፍሳስ ባህሪ ኣብ ኢንዱስትርያዊ ኣገልግሎታት ወሳኒ እዩ፣ ከም ኣብ ምድላው መፍትሒታት፣ ዲተርጀንትታትን ቅብኣታትን። ንኣብነት ኣብ ምፍራይ ቅብኣት፡ ኣልኪልፊኖላት ኣብ ዘይቲ - ዝተመርኮሰ መራኸቢ ብዙሃን ናይ ምፍሳስ ዓቕሞም ከም ተወሰኽቲ ንኽጥቀሙ ኣገዳሲ እዩ።4-ፈተነታትdfgsdfg

ናይ ምቕላጥን ምፍላሕን ነጥብታት

ዶዴሲልፊኖል ሓዊሱ ናይ ኣልኪልፊኖላት ናይ ምቕላጥን ምፍላሕን ነጥቢ ብኽልቲኡ ቀለቤት ፊኖልን ኣልኪል ሰንሰለትን ይጽሎ። ህላወ ናይቲ ፊኖል ቀለቤት ብመንገዲ ሃይድሮጅን ምትእስሳር ገለ ኣብ መንጎ ሞለኪዩላት ሓይልታት ክህብ እንከሎ፡ እቲ ኣልኪል ሰንሰለት ድማ ​​ንሓይልታት ቫን ደር ዋልስ ኣበርክቶ ይገብር። ንውሓት ናይቲ ኣልኪል ሰንሰለት እናወሰኸ ምስ ከደ፡ ሓይልታት ቫን ደር ዋልስ እናሓየለ ይኸይድ፡ እዚ ድማ ናብ ዝለዓለ ነጥቢ ምቕላጥን ምፍላሕን የስዕብ። ዶዴሲልፌኖል ምስ ሓጸርቲ - ሰንሰለታዊ ኣልኪልፊኖላት ክነጻጸር እንከሎ ዝለዓለ ናይ ምቕላጥን ምፍላሕን ነጥቢ ኣለዎ። ብሓፈሻ ግን ኩሎም ኣልኪልፊኖላት ምስ ተመሳሳሊ ሞለኪዩላዊ ክብደት ዘለዎም ቀለልቲ ሃይድሮካርቦናት ክነጻጸሩ ከለዉ ብተዛማዲ ልዑል ናይ ምቕላጥን ምፍላሕን ነጥቢ ኣለዎም፣ እዚ ድማ ብሰንኪ እቲ ብጉጅለ ፊኖል ዝቐርብ ተወሳኺ ኢንተርሞለኪዩላዊ ሓይልታት እዩ። እዚ ባህሪ እዚ ንልዑል - ምርግጋእ ሙቐት ኣብ ዘድልየሉ መተግበሪታት ምቹኣት ይገብሮም፣ ከም ኣብ ልዑል - ብቕዓት ዘለዎም ፖሊመርን ንሙቐት - ዝጻወሩ ሽፋናትን።

ኬሚካላዊ ርእሰ-ተኣማንነት

ኣሲድ - መሰረታዊ ምላሽ

ዶዴሲልፌኖል ሓዊሱ ኣልኪልፊኖላት ብሰንኪ ህላወ ናይቲ ሃይድሮክሲል ጉጅለ ኣብ ቀለቤት ፊኖል ድኹም ኣሲዳዊ እዮም። ኣቶም ሃይድሮጅን ናይቲ ሃይድሮክሲል ጉጅለ ኣብ ቅድሚ ድልዱል መሰረት ክለገስ ይኽእል። ኣሲድነት ኣልኪልፊኖል ካብ ካርቦክሳይሊክ ኣሲድ ዝደኸመ ኮይኑ ካብ ኣልኮላዊ መስተ ዝሓየለ እዩ። ምስ ከም ሶድየም ሃይድሮክሳይድ ዝኣመሰለ ድልዱል መሰረት ርክብ ክገብሩ ከለዉ፡ ኣልኪልፌኖሌት ጨው ይፈጥሩ። ንኣብነት ዶዴሲልፌኖል ምስ ሶድየም ሃይድሮክሳይድ ርክብ ብምግባር ሶድየም ዶዴሲልፌኖሌት ይፈጥር። እዚ ኣሲድ - ቤዝ ሪኣክቲቪቲ ኣብ መንጎ ኩሎም ኣልኪልፊኖላት ተመሳሳሊ ኮይኑ ኣብ ዝተፈላለዩ ኢንዱስትርያዊ መስርሓት ከም ኣብ ምፍራይ ሰርፋክታንት ይምዝመዝ። እቶም ኣልኪልፌኖሌት ጨው ከም ኣንዮኒክ ሰርፋክታንት ኮይኖም ክሰርሑ ይኽእሉ፣ እዚኦም ድማ ኣብ ዲተርጀንት፣ ኢሙልሲፋየርን ረስኒን መተግበሪ ኣለዎም።

ናይ ምትኽኻእ ግብረ መልሲ

ኣብ ኣልኪልፊኖላት ዝርከብ ቀለቤት ፊኖል ንኤሌክትሮፊሊክ ምትኽኻእ ምላሽ ተቓላዓይ እዩ። ልሙዳት ናይ ምትኽኻእ ምላሽ ሃሎጅኔሽን፣ ናይትሬሽንን ሳልፎኔሽንን ይርከብዎም። ንዶዴሲልፌኖልን ካልኦት ኣልኪልፊኖላትን፡ እቲ ኣብ ቀለቤት ዘሎ ኣልኪል ጉጅለ ኣብ ርእሰ-ተኣማንነትን ኣቀማምጣ ምትኽኻእን ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል። እቲ ኣልኪል ጉጅለ ናይ ኤሌክትሮን - ለጋሲ ጉጅለ ኮይኑ፡ ነቲ ናይ ፊኖል ቀለቤት ናብ ኤሌክትሮፊሊክ ምትኽኻእ ገጹ የነቓቕሖ። ብሓፈሻ ምትኽኻእ ኣብ ኦርቶን ፓራን ቦታታት ብተዛማዲ ምስቲ ሃይድሮክሲል ጉጅለ ይፍጸም። ንኣብነት ዶዴሲልፊኖል ናይትሬት ክግበረሉ ከሎ ኣብ ኦርቶን ፓራን ፖዚሽን ናይቲ ፊኖል ቀለቤት ናይትሮ ጉጅለታት ክኣትዉ ተኽእሎ ኣሎ። እዚ ቅዲ ምላሽ ብኹሎም ኣልኪልፊኖላት ዝካፈል ኮይኑ ኣብ ምትእኽኻብ ዝተፈላለዩ መውጽኢታት ኣገዳሲ ኮይኑ፡ ኣብ ምፍራይ መድሃኒታት፡ ቀለምን ጸረ-ባልዕን ከም መንጎኛታት ክጥቀሙ ይኽእሉ።

ኢንዱስትርያዊ ኣፕሊኬሽናት

ምፍራይ ሰርፋክታንት።

ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣጠቓቕማ ኣልኪልፊኖል፡ እንተላይ ዶዴሲልፊኖል፡ ኣብ ምፍራይ ሰርፋክታንት እዩ። ሰርፋክታንትስ ኣብ መንጎ ክልተ ፈሳሲ ወይ ኣብ መንጎ ፈሳስን ደረቕን ዘሎ ናይ ገጽ ወጥሪ ዘጉድሉ ውህደታት እዮም። ኣልኪልፊኖል ኢቶክሲሌትስ (APEs) ኣብ ዲተርጀንት፣ መስርሕ ዓለባን ሕርሻዊ ቅመማትን ብሰፊሑ ዝጥቀሙሉ ዘይ - ኣዮኒክ ሰርፋክታንትስ እዮም። መስርሕ ኤቶክሲለሽን ኣልኪልፊኖላት ምስ ኤቲሊን ኦክሳይድ ብምትሕብባር ኤፒኢታት ምፍጣር የጠቓልል። ዶዴሲልፌኖል - መሰረት ዝገበሩ ኤፒኢታት ምስቶም ካብ ካልኦት ኣልኪልፊኖላት ከም ኦክታይልፊኖልን ኖኒልፊኖልን ዝመጹ ተመሳሳሊ ናይ ሰርፋክታንት ባህርያት ኣለዎም። ዘይትን ርስሓትን ብኣድማዒ መንገዲ ንምምሳል ክገብሩ ይኽእሉ፣ እዚ ድማ ኣብ ፍርያት ጽሬት ጠቐምቲ ይገብሮም። ይኹን እምበር ብሰንኪ ስክፍታታት ከባቢ፡ ገለ ኣልኪልፊኖል - መሰረት ዝገበሩ ሰርፋክታንት ብዝያዳ ንከባቢ ዝምችኡ ኣማራጺታት ናይ ምትካእ ዝንባለ እናዓበየ መጺኡ ኣሎ።

ፖሊመር ተወሰኽቲ ነገራት

ኣልኪልፊኖል ኣብ ፖሊመር ከም ተወሰኽቲ እውን ይጥቀሙ። ከም ጸረ-ኦክስጅን፡ ስታቢላይዘርን ፕላስቲሳይዘርን ኮይኖም ክሰርሑ ይኽእሉ። ዶዴሲልፊኖልን ካልኦት ኣልኪልፊኖላትን ኣብ መስርሕ ዕድመ ምድፋእ ፖሊመር ምስ ዝፍጠሩ ነጻ ራዲካላት ርክብ ብምግባር ንኦክሳይድ ፖሊመር ክከላኸሉ ይኽእሉ። እዚ ድማ ብፍላይ ኣብቲ ፖሊመር ንልዑል ሙቐት፣ ኦክስጅንን ጨረርታ ዩቪን ኣብ ዝቃልዑሉ ኣፕሊኬሽናት ዕድመ ኣገልግሎት ፖሊመር ንምንዋሕ ይሕግዝ። ንኣብነት ኣብ ምፍራይ ፖሊኦለፊን፡ ኣልኪልፊኖል - መሰረት ዝገበሩ ጸረ-ኦክስጅን ይውሰኹ፡ ንሙቐትን ኦክሲዳቲቭን ምርግጋእ ናይቶም ፖሊመርስ ንምምሕያሽ። ኣገባብ ስራሕ ንኹሎም ኣልኪልፊኖላት ተመሳሳሊ ኮይኑ፡ ኩሎም ድማ ንኣፈጻጽማን ጽንዓትን ፖሊመር ኣብ ምዕባይ ኣበርክቶ ይገብሩ።

ከባብያውን ጥዕናውን ኣብ ግምት ዘእተወ

ዶዴሲልፌኖል ሓዊሱ ኣልኪልፊኖል፡ ስክፍታታት ከባብያውን ጥዕናውን ኣልዒሉ እዩ። ኣብ ከባቢና ጽንዓት ከም ዘለዎምን ኣብ ህያዋን ፍጥረታት ብባዮክዩሙለሽን ከም ዝኽእሉን ይፍለጥ። ናይ ገለ ኣልኪልፊኖላት ከም ኖኒልፊኖልን ኦክቲልፊኖልን ዝኣመሰሉ ኢስትሮጀኒክ ንጥፈት ብጽቡቕ - ተሰኒዱ ኣሎ። ዶዴሲልፌኖል ብመጠኑ ናይ ኢንዶክራይን - ናይ ምዝራግ ዓቕሚ እውን የርኢ፣ ዋላ እኳ እቲ ስፍሓት ከከም ኣቃውምኡን ምትሕልላፍ ምግቢን ክፈላለ ይኽእል እንተኾነ። ኩሎም ኣልኪልፊኖላት ብኢንዱስትርያዊ ምፍሳስ፣ መፅረዪ ርስሓት ማይን ንዕኦም ዝሓዙ ፍርያት ብምጥቃምን ናብ ከባቢ ናይ ምእታው ዓቕሚ ኣለዎም። እዚ ልሙድ ከባብያዊ ባህሪ ኣብ ምፍራይን ኣጠቓቕማን ምጉሓፍን ጥንቁቕ ምሕደራን ምቁጽጻርን ይሓትት።

ኣብ መደምደምታ፡ ዶዴሲልፊኖል ምስ ካልኦት ኣልኪልፊኖላት ብመንጽር ኬሚካላዊ ኣቃውማ፡ ፊዚካዊ ባህርያት፡ ኬሚካላዊ ምላሽ፡ ኢንዱስትርያዊ ኣጠቓቕማ፡ ከምኡ’ውን ከባብያውን ጥዕናውን ኣብ ግምት ዘእተወ ብዙሕ ተመሳሳልነት ኣለዎ። እዚ ተመሳሳልነት እዚ፡ ዶዴሲልፌኖል ኣብ ብዙሕ ተመሳሳሊ ኣገልግሎታት ከም ካልኦት ኣልኪልፊኖላት ምጥቃም ከም ዘኽእል ይገብር። ከም ኣቕራቢ ዶዴሲልፌኖል መጠን ኣገዳስነት ናይዞም ንብረታት ይርዳእን ዝተፈላለየ ድሌታት ዓማዊልና ዘማልኡ ልዑል - ጽሬት ዘለዎም ፍርያት ንምቕራብ ቃል ኣትየ ኣለኹ። ንኢንዱስትርያዊ ኣፕሊኬሽናትኩም ዶዴሲልፌኖል ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ ንተወሳኺ ዘተን ድርድር ዕድጊትን ክትረኽቡኒ ትኽእሉ ኢኹም።

መወከሲታት

• ስሚዝ፣ ጀይ (2015)። ኬሚስትሪ ኣልኪልፊኖላት። ኩባንያ ሕትመት ኬሚካል።
• ጆንሰን፡ ኤ (2017)። ኢንዱስትርያዊ ኣጠቓቕማ ኣልኪልፊኖላት። ኢንዱስትርያዊ ኬሚስትሪ ጆርናል።
• ብራውን፡ ሲ (2019)። ጽልዋ ኣልኪልፊኖላት ኣብ ከባቢ። ዳግመ ግምት ሳይንስ ከባቢ።