ዶዴሲልፊኖል ናይ ምብስባስ ኣገባባት እንታይ እዮም?

እሂ ኣብኡ! ከም ኣቕራቢ ዶዴሲልፌኖል መጠን፡ ኣብዚ ዳሕረዋይ እዋን ብዛዕባ ኣገባብ ምብስባስ ዶዴሲልፊኖል ብዙሕ ሕቶታት ክመጸኒ ጸኒሑ እዩ። ስለዚ፡ ንሓጺር እዋን ወሲደ ነቲ ዝፈልጦ ከካፍልን ብቐሊሉ ክርድኦ ብዝኽእል መንገዲ ክፈርሶን ሓሲበ።

መጀመርታ ብዛዕባ ዶዴሲልፌኖል እንታይ ምዃኑ ንዛረብ። ሓደ ዓይነት ኣልኪልፊኖል ኮይኑ፡ ብኣልኪል ጉጅለ ዝተተሓሓዘሉ ፊኖል ቀለቤት ዝቖመ ኬሚካላዊ ውህደት እዩ። ኣብ ጉዳይ ዶዴሲልፊኖል፡ እቲ ኣልኪል ጉጅለ ዶዴሲል ሰንሰለት ኮይኑ፡ እዚ ድማ 12 ካርቦን ዘለዎ ሰንሰለት እዩ። ዶዴሲልፌኖል ኣብ ዝተፈላለዩ ኢንዱስትርያዊ ስራሕቲ ምጥቃም ልሙድ ኮይኑ፡ ንኣብነት ኣብ ምፍራይ ዲተርጀንት፡ ኢሙልሳይፋየርን ጸረ-ኦክስጅንን ይርከብዎም።

ሕጂ፡ ናብቲ ናይ ምብስባስ ኣገባባት ንእቶ። ዶዴሲልፌኖል ክበላሾ ዝኽእል ሓያሎ መገድታት ኣሎ፡ ብዓቢኡ ድማ ኣብቲ ዝተቓልዓሉ ከባብያዊ ኩነታት ይምርኮስ።

1. ባዮዲግሬዴሽን (biodegradation)

ባዮዲግሬዴሽን ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ መገድታት ዶዴሲልፌኖል ኣብ ከባቢና ክበታተን ዝኽእል እዩ። ኣብዚ መስርሕ ከም ባክተርያን ፋንጋስን ዝኣመሰሉ ንኣሽቱ ፍጥረታት ወሳኒ ተራ ኣለዎም። እዞም ንኣሽቱ ፍጥረታት ንዶዴሲልፌኖል ከም ምንጪ ካርቦንን ጸዓትን ናይ ምጥቃም ክእለት ኣለዎም። ነቲ ሞለኪዩል ዶዴሲልፌኖል ብተኸታታሊ ኢንዛይማዊ ምላሽ ይበታተኽዎ።

ንኣብነት፡ ገለ ባክተርያ ነቲ ኣልካይል ሰንሰለት ዶዴሲልፊኖል ኦክሳይድ ብምግባር በብቑሩብ ከሕጽሮ ይኽእል። ምስ ግዜ እቲ ሞለኪዩል ናብ ንኣሽቱን ብቐሊሉ ዚበላሸዉን ውህደታት ይበታተን እዩ። ፍጥነት ምብስባስ ህይወት ከከም ሙቐት፣ ፒኤችን ምህላው መኣዛታትን ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ክፈላለ ይኽእል። ብሓፈሻ ውዑይ ሙቐትን ገለልተኛ ኩነታት ፒኤችን ዝቐልጠፈ ምብስባስ ባዮሎጂ ዝምችእ እዩ።

2. ፎቶዲግሬድሽን (photodegradation)

ፎቶዲግሬዴሽን ዝፍጠር ዶዴሲልፌኖል ንብርሃን ጸሓይ ብፍላይ ድማ ንኣልትራቫዮሌት (UV) ጨረርታ ምስ ዝቃላዕ እዩ። ብርሃን ዩቪ ነቲ ኣብ ሞለኪዩል ዶዴሲልፊኖል ዘሎ ኬሚካላዊ ምትእስሳር ንምብታኽ እኹል ጸዓት ኣለዎ። እዚ ምስ ዝኸውን እቲ ሞለኪዩል ዝተፈላለየ ምላሽ ከም ኦክሳይድን ምብትታንን ክገብር ይኽእል።

ናይ ኦክሳይድ ርክባት ኣቶማት ኦክስጅን ናብቲ ሞለኪዩል ብምእታው ነቲ ኬሚካላዊ ባህርያቱ ክቕይር ይኽእል። ናይ ምብትታን ምላሽ ነቲ ሞለኪዩል ናብ ንኣሽቱ ቁርጽራጻት ክሰብሮ ይኽእል። ፍርያት ፎቶዲግሬዴሽን ካብቲ ናይ ባዮዲግሬድሽን ዝተፈለየ ክኸውን ይኽእል። ፎቶዲግሬዴሽን ኣብ ላዕለዋይ ማያትን ኣብቲ ቀጥታዊ ንብርሃን ጸሓይ ኣብ ዝቃላዕ ከባቢ ኣየርን ክኽሰት ዝያዳ ተኽእሎ ኣሎ።

3. ኬሚካላዊ ኦክሳይድ ምግባር

ኬሚካላዊ ኦክሳይድ ካልእ ናይ ምብስባስ ኣገባብ እዩ። ኣብ ከባቢና፡ ዝተፈላለዩ ኦክሳይድ ዝገብሩ ከም ኦዞን፡ ሃይድሮጅን ፐሮክሳይድን ገለ ኣዮናት ሓጺንን ኣለዉ። እዞም ኦክሳይድ ዝገብሩ ነገራት ምስ ዶዴሲልፌኖል ርክብ ብምግባር ክፈርስዎ ይኽእሉ።

ንኣብነት ኦዞን ሓያል ኦክሲዳንት እዩ። ኦዞን ምስ ዶዴሲልፌኖል ምስ ዝራኸብ ምስቲ ኣብ ቀለቤት ፊኖልን ሰንሰለት ኣልኪልን ዘሎ ድርብ ምትእስሳር ርክብ ክገብር ይኽእል። እዚ ድማ ናብ ምፍጣር ኦክሳይድ ዝኾኑ ፍርያት ይመርሕ፣ እዚኦም ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ካብቲ መበቆላዊ ሞለኪዩል ዶዴሲልፌኖል ዝያዳ ፖላርን ኣብ ማይ - ዝፈስሱን እዮም። እዞም ዝያዳ ፖላር ዘለዎም ፍርያት ብሓፈሻ ብቐሊሉ ዝያዳ ይበላሸዉ ወይ ካብ ከባቢ ይእለዩ።

4. ሃይድሮላይሲስ

ሃይድሮላይሲስ ሞለኪዩላት ማይ ነቲ ኣብ ዶዴሲልፊኖል ዘሎ ኬሚካላዊ ምትእስሳር ዝሰብሩሉ ርክብ እዩ። ዶዴሲልፌኖል ኣብ ትሕቲ ንቡር ኩነታት ከባቢ ንሃይድሮላይሲስ ብተዛማዲ ዝጻወር እኳ እንተኾነ፡ ዝተወሰኑ ረቛሒታት ግን ንፍጥነት ሃይድሮላይሲስ ክውስኹ ይኽእሉ። ንኣብነት ብርቱዓት ኣሲዳት ወይ ቤዝ ኣብ ዘለዉሉ እዋን እቲ ናይ ሃይድሮላይሲስ ምላሽ ክቀላጠፍ ይኽእል።

ኣብ ትሕቲ ኣሲዳዊ ኩነታት፡ እቲ ኣብ ዶዴሲልፊኖል ዝርከብ ጉጅለ ​​ፊኖል ፕሮቶን ክኸውን ይኽእል፡ እዚ ድማ ነቲ ሞለኪዩል ንመጥቃዕቲ ማይ ዝያዳ ተቓላዓይ ይገብሮ። ኣብ መሰረታዊ ኩነታት እቶም ሃይድሮክሳይድ ኣዮናት ምስቲ ሞለኪዩል ርክብ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም፣ እዚ ድማ ናብ ምብትታን ገለ ምትእስሳር የስዕብ። ይኹን እምበር ሃይድሮላይሲስ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ብዙሓት ተፈጥሮኣዊ ከባቢታት ምስ ባዮዲግሬድሽንን ፎቶ ዲግሬድሽንን ክነጻጸር እንከሎ ዝሓሰረ ናይ ምብስባስ ኣገባብ እዩ።

ሕጂ፡ ስለምንታይ ነዞም ናይ ምብስባስ ኣገባባት ምርዳእ ኣገዳሲ ኮይኑ? ጽቡቕ፡ ብዓይኒ ሓደ ኣቕራቢ፡ ዕጫ ከባቢ ዶዴሲልፌኖል ብዝበለጸ ንምርዳእ ይሕግዘና። እዚ ፍልጠት እዚ ፍርያትና ኣብ ከባብያዊ ፅልዋኦም ብዘጉድል መንገዲ ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕሉ ወሳኒ እዩ።

ንዓማዊልና፡ ኣገባባት ምብስባስ ምርዳእ እውን ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዶዴሲልፌኖል ኣብ ሓደ ፍሉይ ኣፕሊኬሽን ትጥቀም እንተኾንካ፡ ድሕሪ ምጥቃምካ ኣብቲ ከባቢ ከመይ ከም ዝኸይድ ክትፈልጥ ኣለካ። እዚ ድማ ብዛዕባ ምሕደራ ጎሓፍን ምክልኻል ከባብን ዝያዳ ብግቡእ ዝተሰነየ ውሳነታት ክትወስድ ክሕግዘካ ይኽእል።

ብዛዕባ መርመራታት ምብስባስ ዶዴሲልፌኖል ዝያዳ ክትፈልጡ ምስ እትደልዩ፡ ነዚ ሊንክ ክትከታተሉ ትኽእሉ ኢኹም፤4-ፈተነታትdfgsdfg. ብዛዕባ ኣገባብ መርመራን ምስ ምብስባስ ዶዴሲልፌኖል ዝተኣሳሰር ውጽኢትን ገለ ብዕምቆት - ሓበሬታ ይህብ።

ከም ኣቕራቢ ዶዴሲልፌኖል መጠን፡ ልዑል - ጽሬት ዘለዎም ፍርያት ንምቕራብን ከምኡ’ውን ንከባቢ ብዝምልከት ኣብ ጥቕሚ ከም ዝውዕሉ ንምርግጋጽን ቃል ኣቲና ኣለና። ኣብ ዕዳጋ ዶዴሲልፌኖል እንተሃሊኹም ወይ ብዛዕባ ባህርያቱ፡ ኣጠቓቕምኡ ወይ ኣገባብ ምብስባሱ ዝኾነ ሕቶታት እንተሃልዩኩም፡ ክትበጽሑ ድሕር ኣይትበሉ። ምሳኻትኩም ዕላል ክንገብርን ከመይ ጌርና ድሌታትኩም ከነማልእ ከም እንኽእል ክንርኢን ንፈቱ። ንእሽቶ - ስኬል ኣፍራዪ ትኹን ወይ ዓቢ ኢንዱስትርያዊ ኩባንያ፡ ክንድግፈካ ኣብዚ ኣለና።

መወከሲታት

• ሽዋርዘንባክ፡ ኣር.ፒ.፡ ግሽዌንድ፡ ፒ.ኤም.፡ & ኢምቦደን፡ ዲ.ኤም.(2003)። ከባብያዊ ኦርጋኒክ ኬሚስትሪ። ዋይሊ - ኢንተርሳይንስ.
• ኣትላስ፣ ኣር ኤም፣ & ባርታ፣ ኣር (1998)። ማይክሮባያል ኢኮሎጂ፡ መሰረታውን ኣተገባብርኡን። ቤንጃሚን ካሚንግስ.
• ፒግናቴሎ፣ ጀይ ጀይ፣ ኦሊቨሮስ፣ ኢ፣ & ማኬይ፣ ኤ (2006)። ምዕቡል መስርሕ ኦክሳይድ ንጥፍኣት ኦርጋኒክ ብከላታት ኣብ ምላሽ ፈንቶንን ተዛመድቲ ኬሚስትሪን ዝተመርኮሰ። ነቐፌታዊ ገምጋም ኣብ ከባብያዊ ሳይንስን ቴክኖሎጅን፣ 36(1)፣ 1 - 84.